Dünyanın neresinde olursa olsun uçak kazaları her zaman insanların dikkatini çeker. Uçak kazalarının hemen ardından, enkaz arasında “karakutu”denilen şeyin aranmaya başlandığını hepimiz duyarız.

Peki, bu kadar önemli olan karakutu gerçekten kara mıdır? Hayır. Karakutu denilen aygıt parlak turuncu renklidir. Uçak enkazı arasında kolay farkedilsin diye parlak turuncu renge boyanmıştır. Geceleri dikkat çekebilmesi için de üzerinde beyaz şeritler vardır. Teknik adı uçuş kaydedicisi (flight recorder) olan bu aygıta halkın verdiği addır “karakutu”. Zira, düşen uçakla ilgili “kara” bilgiler saklar içerisinde. Bir başka rivayete göre ise, ilk başlarda siyah renkliydi bu kutular, sonradan turuncu oldular.

Kokpitte pilotlar ve uçuş personelinin konuşmaları bu kutuya sürekli biçimde kaydedilir. Konuşmaların yanı sıra uçağın motor ve diğer uçuş aksamıyla ilgili teknik veriler; yakıt bilgisi, hız ve basınç bilgileri, hatta pilotların açtığı ve kapadığı her düğme bilgisi anında kayıda alınır. Genellikle son 30 dakikalık ses kaydının ve uçakla ilintili 25 saatlik bilginin tutulduğu karakutuda, yeni veriler hep eski verilerin üzerine kaydedilir. Federal Havacılık Dairesi (FAA) kurallarına göre günümüzün çağdaş uçaklarında karakutular en az 88 değişik veriyi tutmak zorundadırlar.

Yaklaşık 25 cm boyundaki birbirinin yedeği 2 adet karakutu uçakların genellikle kuyruk bölümüne yerleştirilir. Dış kaplaması çarpmaya ve ateşe dayanıklıdır. Titanyum alaşımlı 6, 5 milimetre kalınlığında paslanmaz çelikten yapılmıştır. Öyle ki, denize düşen bir uçaktan 8 yıl sonra çıkarılan karakutudaki verilerin sağlam olduğu görülmüştür. Bu zırh ile kaplı karakutu 1100 santigrad derece sıcaklığa 1 saatten fazla süre dayanabilir.

Uçak suya düşerse, karakutu üzerinde bulunan bir mekanizma devreye girerek, insanların duyamayacağı ancak özel aletlerle algılanabilen ses sinyalleri yaymaya başlar. Her saniyede bir yayınlanan bu sinyal 30 gün boyunca sürer. 4000 metrenin altındaki derinliklerde bile bu sinyaller yayılmaya devam eder.